تاریخ بروزرسانی(Update Date): 9th Mayıs 2026
Gazyağı (LPG), propan ve bütanın farklı oranlardaki karışımından oluşan önemli gaz ürünlerinden biridir. LPG’de bu iki bileşenin oranı, müşteri ihtiyaçlarına ve iklim koşullarına bağlı olarak değişmektedir; örneğin soğuk bölgelerde propan yüzdesi daha yüksek, sıcak bölgelerde ise bütan yüzdesi daha fazladır.
Güney Pars Gaz Kompleksi toplam 13 aktif rafineriden oluşmaktadır ve bu rafineriler arasında 3 ve 5 numaralı rafineriler propan ve bütanın üretimi ve karışımını gerçekleştirmektedir. Bu rafineriler, Güney Pars gaz sahasının 4, 5, 9 ve 10. fazlarından gelen besleme gazını işleyerek yüksek saflıkta propan ve bütan üretmekte ve daha sonra pazar ihtiyaçlarına ve iklim koşullarına göre bu iki bileşeni uygun oranlarda birbiriyle karıştırmaktadır.
Aşağıda Güney Pars Petrokimya (Asaluye) LPG gaz analizini daha detaylı inceleyeceğiz. Bu analizde propan ve bütanın teknik özellikleri ayrı ayrı sunulmuş olup, biz de her iki bileşenin detaylı değerlendirmesini ayrı şekilde açıklayacağız.
Güney Pars Petrokimya (Asaluye) LPG Gaz Analizinin İncelenmesi
Daha önce belirtildiği gibi, analiz belgesinde propan ve bütana ait özellikler ayrı ayrı verilmiştir. Bu nedenle biz de bu iki bileşenin özelliklerini ayrı başlıklarda ele alıyoruz:
Bütan Özellikleri
Saflık Oranı
Güney Pars Petrokimya (Asaluye) tarafından sunulan analiz belgesine göre bütan saflığı (Butane Content), ASTM D2163 test yöntemiyle ölçülmüş olup minimum değeri %95 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek saflık oranı, üretilen bütanın son derece kaliteli olduğunu göstermektedir. Yalnızca %5’e kadar ağır hidrokarbonlar veya diğer maddeler gibi safsızlıklar bulunabilir ve bu durum endüstriyel ve ticari kullanım için standart ve kabul edilebilir bir seviyedir.
Vap. Pressure (Buhar Basıncı)
Analiz belgesinde bütanın 100°F sıcaklıktaki buhar basıncı, ASTM D1267 veya D2598 test yöntemleriyle ölçülmüş olup maksimum standart değeri 70 Psig olarak belirlenmiştir. Buhar basıncı, bütanın uçuculuğunu ve farklı sıcaklıklardaki davranışını gösteren önemli bir parametredir. Çok yüksek buhar basıncı sıcak havalarda tanklarda tehlikeli basınç artışına neden olabilirken, çok düşük buhar basıncı soğuk hava koşullarında yeterli buharlaşmayı engelleyerek kullanım performansını düşürebilir. Bu standart, bütanın güvenli ve uygun kullanımını garanti eder.
Corrosion Copper Strip (Bakır Şerit Korozyonu)
Bu parametre, ASTM D1838 yöntemiyle ölçülmüş olup, bütanda korozif bileşiklerin (özellikle kükürtlü bileşiklerin) varlığını kontrol etmek için kullanılır. Analiz belgesindeki “No. 1 Strip” sonucu, bütanda neredeyse hiç korozif madde bulunmadığını gösterir. Bu durum, bakır veya bakır alaşımlarıyla temas eden sistemlerde (borular, ekipmanlar vb.) güvenli kullanım anlamına gelir.
Sülfür ve Hidrojen Sülfür (H₂S) Miktarı
Güney Pars Petrokimya tarafından üretilen bütandaki sülfür miktarı çok düşüktür ve ürün pratikte hidrojen sülfür (H₂S) içermemektedir. H₂S’in olmaması, gelişmiş arıtma süreçlerinin kullanıldığını göstermektedir. H₂S, hem insan sağlığı hem de çevre için son derece tehlikelidir ve ekipmanlarda ciddi korozyona neden olur. Bu nedenle bütanda H₂S’in bulunmaması yüksek kalite, güvenlik ve çevresel uyum göstergesidir.
Propan Özellikleri
Saflık Oranı
Analiz belgesine göre propanın minimum saflık oranı %96’dır ve bu da yüksek kaliteyi göstermektedir. Kalan maksimum %4 etan gibi hafif bileşiklerden oluşabilir. Bu durum rafineride gelişmiş ayırma ve distilasyon teknolojilerinin kullanıldığını gösterir.
Vap. Pressure (Buhar Basıncı)
Propan için 100°F sıcaklıkta maksimum buhar basıncı 200 Psig olarak belirlenmiştir. Propanın moleküler yapısının bütana göre daha hafif ve daha küçük olması nedeniyle daha kolay buharlaşır ve bu da daha yüksek buhar basıncıyla sonuçlanır.
Residual Matter: Oil Stain Observation (Yağ Lekesi Gözlemi)
Analiz belgesinde bu parametrenin sonucu “Pass” olmalıdır. Bu parametre propanda yağ kalıntısı veya ağır maddelerin bulunup bulunmadığını kontrol eder. Yağlı safsızlıklar sistemlerde tıkanma, verim kaybı ve ekipman arızasına yol açabilir. “Pass” sonucu ürünün yüksek saflığa sahip olduğunu gösterir.
Corrosion Copper Strip (Bakır Şerit Korozyonu)
Analiz belgesinde bu testin sonucu “No. 1 Strip” olarak verilmiştir. Bu sonuç, propanda bakır yüzeylerde değişikliğe neden olabilecek korozif maddelerin bulunmadığını gösterir.
Sülfür ve Hidrojen Sülfür (H₂S) Miktarı
Propan ürünündeki sülfür miktarı çok düşüktür ve analiz belgesinde H₂S miktarı “Negative” olarak belirtilmiştir. Bu, bu tehlikeli ve korozif bileşiğin propanda bulunmadığını açıkça ifade eder.