اطلاعات کامل در مورد وکیوم باتوم و کاربرد های آن

وکیوم-باتوم-KianPetroleum
وکیوم-باتوم-KianPetroleum

در این مقاله میخوانیم… :

مواد اولیه تولید قیر که ناشی از ته ماند برج تقطیر در خلاء در پالایشگاه بجای میماند را وکیوم باتوم Vacuum Batuum VB میگویند. نفت خامی که در پالایشگاه در برج تقطیر به انواع مختلفی از مواد تبدیل میشود و این مواد در نقطه جوش های متفاوتی حاصل میگردند دارای ته ماندی شبیه قیر یا همان وکیوم باتوم است.

در حال حاضر از روش های مختلفی در تبدیل وکیوم باتوم به قیر استفاده میشود و آنرا به عنوان خوراک تولید قیر میشناسند این ماده از هیدروکربن هایی با تعداد کربن بیش از ۳۵ عددتشکیل میشود و علاوه بر تولید قیر در برخی از تاسیسات تولید روغن پایه هم استفاده میشود.

وکیوم باتوم ماده اولیه تولید قیر و نفت کوره است و ۷۰ درصد ماده اولیه نفت کوره نیز VB است، همچنین بالای ۹۰ درصد تولید نفت کوره کشور در نیروگاه‌ها استفاده می‌شود.

برج قیر

عبور هوا از درون وکیوم باتوم در داخل برج قیر که در اینصورت فرآیند اکسیداسیون حاصل میشود به خواص و گرانروی آن بهبود یابد و سبب میگردد در مولکول های مالتن به مولکول آسفالتین تغییر یابد که موجب میگردددرجه نفوذ کاهش یافته و نقطه انرسی افزایش یابد و قیرها با درجه نفوذ حاصل میگردد Penetration grade بر حسب اینکه میزان هوادهی چقدر باشد مقدار درجه نفوذ کاهش یا افزایش می یابد.

در نتیجه هوادهی خواص ته مانده بهبود یافته و مهمترین اثری که دمیدن هوا بر روی وکیوم باتوم دارد تبدیل شدن مولکولهای سبک مالتن به مولکول های سنگین تر یعنی آسفالتن است که این تبدیل موجب میگردد درجه نفوذ آن و نقطه نرمی بیشتر شود. دمای وکیوم باتوم در داخل برج تولید قیر ۲۴۰ تا ۳۲۰ درجه سلسیوس است.

برخی از عواملی که در واحد تولید قیر بر درجه نفوذ و نقطه نرمی تأثیر دارند عبارت اند از:

  • ویسکوزیته خوراک (وکیوم باتوم) ورودی
  • دمای داخل برج تولید قیر یا همان برج هوادهی
  • زمان ماند مواد در برج های هوادهی
  • کیفیت نفت خام اولیه برای تولیدوکیوم باتوم
  • سرعت هوادهی
  • با تنظیم سرعت هوادهی می توان دمای داخل برج را کنترل کرد به علاوه هوای ورودی نقش همزن را در برج دارد که باعث اختلاط مواد می شود.
  • تولید قیر در واحد می تواند به صورت پیوسته و یا بچ انجام شود.

عرضه وکیوم با توم

 اصولا وکیوم باتوم به عنوان ته مانده برج تقطیر پالایشگاه ها بوده که در بورس کالا و در رینگ داخلی عرضه شده و شرکت های تولید کننده قیر در یک فرایند کاملا قانونی آن را خریداری و در کارخانه های تولید قیر به گریدهای مختلف قیر تبدیل می کنند.

صادرات وکیوم باتوم به عنوان یک ماده اولیه برای شرکت های قیرساز هیچگونه ارزش افزوده ای ندارد، بیان کرد: مشتریان صادراتی شرکت های تولید کننده قیر، مشتری گریدهای مختلف قیر هستند و مشتری وکیوم باتوم نیستند.

رئیس هیئت مدیره انجمن قیر ایران با اشاره به اینکه صادرات وکیوم باتوم نداریم که بخواهند جلوی آن را بگیرند،گفت: وکیوم باتوم پالایشگاه بندرعباس به تایید مراکز پژوهشی و مطالعاتی تا حدود زیادی دارای مشخصات قیر است و به همین علت پنج درصد گرانتر ازوکیوم باتوم نرمال فروخته شده و به راحتی از طریق فرایند بلندینگ با وکیوم نرمال یا سلاپس به گریدهای قیر تبدیل می شود.

در برخی فصول پر تقاضای بازار قیر، کل وکیوم باتوم عرضه شده توسط پالایشگاه های کشور فروخته شده و حتی رقابت می شود لیکن در فصول کم تقاضا، ممکن است همه وکیوم باتوم عرضه شده توسط پالایشگاهها به فروش نرسد.

عرضه کننده های وکیوم باتوم دربورس کالا

پالایش نفت اصفهان – پالایش نفت بندرعباس – پالایش نفت تبریز – پالایش نفت تهران – پالایش نفت شیراز

در یک بررسی اجمالی مشخص می شود که صادرات وکیوم باتوم به جای قیر، عملا صرفه اقتصادی یا سود سرشاری برای پالایشگاه ها ندارد و از سوی دیگر اکثر کشورهای طرف حساب ما نیز به دنبال قیر هستند نه وکیوم باتوم؛ چرا که خرید این ماده نیازمند وجود کارخانجات تولید قیر در آن طرف مرز و افزایش هزینه های تولیدی برای آن کشور است در نتیجه خرید قیر کامل برای کشورهای بدون منابع نفتی به صرفه تر است.

وضعیت فعلی قیر و وکیوم‌ باتوم در بازار به چه شکل است؟

پس از ۶ ماه که بازار قیر آرام بود یک دفعه حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان قیمت VB (خوراک تولید قیر) را بالا بردند. این نکته نیز مهم است که ما ۸۳ درصد قیمت فروش قیر را به شرکت نفت، ۴ تا ۵ درصد نیز برای تولید و حدود یک درصد قیمت فروش را برای آلایندگی به محیط زیست می دهیم، بنابر این ۹۰ درصد قیمت به آنها بر می‌گردد و ۱۰ درصد برای تولید کننده باقی می‌ماند.

از این ۱۰ درصد، هزینه‌های تولید، مالیات و اداره شرکت را باید تأمین کرد. بر این اساس وقتی قیمت VB که از پالایش و پخش خریداری می‌شود افزایش یابد، قیمت قیر نیز باید افزایش پیدا کند.
به همین دلیل قیمت قیر را به کیلویی ۳۸۵ هزار تومان افزایش دادیم،اگر این ۳۸۵ هزار تومان را در ۸۳ درصدی که به شرکت نفت بر‌می‌گردانیم ضرب کنیم، قیمت ۳۱۹ هزار تومان پالایش و پخش برای وکیوم‌باتوم بدست می‌آید.

آیا از پخش و پالایش علاوه بر VB قیر نیز می‌خرید؟

خیر. پالایش و پخش وقتی به ما VB می‌دهد ما آن را تبدیل به قیر می‌کنیم و تنهاوکیوم باتوم می‌خریم، معتقدیم که یکی از بهترین قیرهای دنیا را تولید می‌کنیم.

مقالات مرتبط